Χώμα, Πέτρα & Νερό – Οι ιστορίες μας

Χώμα, Πέτρα και Νερό: Οι ιστορίες μας

Όταν η παραδοσιακή γνώση συναντά τη νέα γενιά και τα ψηφιακά εργαλεία

Η δράση «Χώμα, Πέτρα και Νερό: Οι ιστορίες μας» του Ερευνητικού Κέντρου Άνδρου είναι μια πρωτοποριακή εκπαιδευτική και πολιτιστική πρωτοβουλία που φέρνει τους νέους σε ουσιαστική επαφή με τη φυσική και άυλη κληρονομιά του νησιού.

Μέσα από βιωματική μάθηση, δημιουργική γραφή, προφορική ιστορία και ψηφιακά εργαλεία, μαθητές, εκπαιδευτικοί και η τοπική κοινωνία εξερευνούν τη σχέση τους με τους βασικούς φυσικούς πόρους της Άνδρου: το χώμα, την πέτρα και το νερό. Η Άνδρος μετατρέπεται σε ένα ζωντανό εργαστήριο μάθησης, όπου η παράδοση δεν αρχειοθετείται απλώς, αλλά ενεργοποιείται, επανερμηνεύεται και περνά στη νέα γενιά.

Είσοδος στην ψηφιακή πλατφόρμα

Για εκπαιδευτικούς & σχολικές ομάδες

Πρόσβαση σε προφορικές ιστορίες και εκπαιδευτικό υλικό

Στόχοι της δράσης:

H Δημιουργία ανοικτής ψηφιακής πλατφόρμας ReasonableGraph, όπου θα συγκεντρώσουμε επιλεγμένες προφορικές μαρτυρίες, φωτογραφίες, άρθρα και ηχητικό υλικό από τις παραδοσιακές πρακτικές διαχείρισης φυσικών πόρων της Άνδρου.
Εκπαιδευτικά εργαστήρια δημιουργικής γραφής και αφήγησης για μαθητές γυμνασίων και λυκείων.
Βιωματικές δραστηριότητες: οι μαθητές εξερευνούν τοπόσημα, σημειώνουν πρακτικές διαχείρισης στη γειτονιά τους και συνθέτουν δικές τους ιστορίες.
Ενεργοποίηση της τοπικής κοινότητας, που συμμετέχει στη συλλογή και τεκμηρίωση των ιστοριών, διατηρώντας ζωντανή την άυλη πολιτιστική κληρονομιά.

Η βιωματική μάθηση
Οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να:

Αφουγκραστούν τις ιστορίες των κατοίκων, που μεταφέρουν γνώση και εμπειρία πολλών γενεών.
Ανακαλύψουν τη σημασία της βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων για το περιβάλλον και την κοινωνία.
Δημιουργήσουν και ηχογραφήσουν δικές τους ιστορίες, συνδέοντας τις προσωπικές εμπειρίες με τις παραδοσιακές αφηγήσεις.
Χρησιμοποιήσουν ψηφιακά εργαλεία για την καταγραφή και παρουσίαση των ιστοριών τους, αποκτώντας δεξιότητες που θα τους συνοδεύουν σε σχολείο και επαγγελματική ζωή.

Η πλατφόρμα ως εργαλείο:

Η ψηφιακή πλατφόρμα λειτουργεί ως ζωντανό αποθετήριο γνώσης, δημόσιο εργαλείο έρευνας, εκπαίδευσης και πολιτιστικής προβολής. Μετά την ολοκλήρωση της δράσης, θα συνεχίσει να αξιοποιείται για:

Εκπαιδευτικά προγράμματα και εργαστήρια
Έρευνα και μελέτη της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς
Ανάδειξη της Άνδρου σε εθνικό και διεθνές επίπεδο

Κοινωνικός και εκπαιδευτικός αντίκτυπος:

Η δράση αξιοποιεί τη ζώσα προφορική ιστορία ως μέσο περιβαλλοντικής και πολιτιστικής ευαισθητοποίησης, συνδέοντας τις παλιές βιωματικές γνώσεις με σύγχρονες εκπαιδευτικές και ψηφιακές πρακτικές. Αντί να προσεγγίζει την τοπική κληρονομιά ως στατικό υλικό, την ενεργοποιεί ως εργαλείο διαλόγου και συμμετοχής, μάθησης και βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς και κατανόησης της σημασίας των φυσικών πόρων για τη βιωσιμότητα των τόπων και των κοινωνιών.

Ο κοινωνικός αντίκτυπος της δράσης αναμένεται να είναι πολυεπίπεδος. Συμβάλλει στην ενδυνάμωση της τοπικής ταυτότητας, στη δημιουργία δεσμών μεταξύ των γενεών, στη διεύρυνση της περιβαλλοντικής συνείδησης και στην κατανόηση από τους νέους της σύνδεσής τους με τους φυσικούς πόρους και τη γνώση που κληρονόμησαν από τους προγόνους τους.

Η δράση υλοποιείται με τη σημαντική συμμετοχή της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας Άνδρου, την οποία ευχαριστούμε θερμά για τη συμβολή της στη συλλογή, τεκμηρίωση και ανάδειξη της ζώσας μνήμης του νησιού.

Η δράση θα ολοκληρωθεί με μια ανοιχτή ημερίδα, όπου οι μαθητικές ιστορίες συναντούν τις παραδοσιακές αφηγήσεις. Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει την πλατφόρμα σε δράση, να ακούσει ιστορίες του παρελθόντος και του παρόντος και να συμμετάσχει σε διάλογο για την πολιτιστική και φυσική κληρονομιά της Άνδρου.

Η Άνδρος γίνεται ζωντανό εργαστήριο μάθησης, όπου παράδοση και τεχνολογία ενώνονται για να εμπνεύσουν τη νέα γενιά, να ενισχύσουν τη συλλογική ταυτότητα της τοπικής κοινωνίας και να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των φυσικών πόρων και της πολιτιστικής κληρονομιάς για το μέλλον.

Διάρκεια δράσης: Οκτώβριος 2025 – Μάιος 2026

Η δράση υλοποιείται με την υποστήριξη από το Ίδρυμα Αθηνάς Ι Μαρτίνου στο πλαίσιο του προγράμματος «Σημεία Στήριξης», που συγχρηματοδοτείται από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση, το ΤΙΜΑ Κοινωφελές Ίδρυμα, το Ίδρυμα Καπετάν Βασίλη & Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου, το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη, το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης, το Costas M. Lemos Foundation, το The Hellenic Initiative Canada, το Ίδρυμα Αθηνάς Ι. Μαρτίνου, το HelidoniFoundation, και το Ίδρυμα Μποδοσάκη.