Στα βήματα του εγχειρήματος Andros Routes για την καταγραφή, διαφύλαξη και δημιουργική ανάδειξη των παλαιών πεζοπορικών διαδρομών της Άνδρου, ο φορέας μας Ερευνητικό Κέντρο Άνδρου τα τελευταία 3 χρόνια εργάζεται για τη συγκρότηση ενός αντίστοιχου εγχειρήματος για την παραδοσιακή διαχείριση επιφανειακών νερών και των πηγών της Άνδρου, κρίνοντας πως οι πόροι αυτοί είναι κρίσιμης σημασίας για την βιωσιμότητα της Άνδρου. 

Η αρχή έγινε το 2023 με την πρώτη μας δράση για τη μελέτη και καταγραφή των πηγών στην κεντρική Άνδρο, την ιστορική και νομική τεκμηρίωση, με στήριξη από την πρωτοβουλία Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.

Η συνέχεια υλοποιείται τον τελευταίο 1,5 χρόνο με τον σχεδιασμό και υλοποίηση εκ μέρους του φορέα μας της δράσης “Πηγές Άνδρου- Συμμετοχική Παρατηρητήριο Πηγών & Επιφανειακών Νερών Άνδρου” η οποία λαμβάνει στήριξη από τους φορείς Cyclades Preservation Fund & Πράσινο Ταμείο.

Στο πλαίσιο της δράσης και με στήριξη από το Πράσινο Ταμείο, ο φορέας μας αναζήτησε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο της Αθήνας, την ομάδα του γνωστού σε όλους μας Μeteo και προχώρησε στην υπογραφή συμφώνου συνεργασίας, προκειμένου για την επιστημονική και τεχνική υποστήριξη στην επιλογή και εγκατάσταση 2 μετεωρολογικών σταθμών στην κεντρική Άνδρο όπου και υπάρχει περιορισμένη καταγραφή δεδομένων.  

Η εγκατάσταση μετεωρολογικών σταθμών κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς θα επιτρέπει τη σταθερή συγκέντρωση, καταγραφή και μελέτη μετεωρολογικών δεδομένων της Άνδρου και τη συσχέτιση τους με την διαθεσιμότητα επιφανειακών νερών, η ροή των οποίων είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της χλωρίδας, της βιοποικιλότητας, την διαχείριση των πυρκαγιών και εν γένει την διαχείριση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Έτσι, στις 15η Μαΐου 2026, κατόπιν προετοιμασίας μηνών και συνεργασίας με το Εθνικό Αστεροσκοπείο της Αθήνας και παρουσία τεχνικού του Αστεροσκοπείου, εγκαταστάθηκε με επιτυχία και λειτουργεί έκτοτε σε στον χώρο περιμετρικά του ξενώνα Konaki-Hikers Inn στους Κατακαλαίους, μετεωρολογικός σταθμός Davis υψηλής πιστότητας και αυτόματης αποστολής δεδομένων. 

Ο σταθμός πραγματοποιεί συνεχείς μετρήσεις της θερμοκρασίας και της σχετικής υγρασίας του αέρα, της ατμοσφαιρικής πίεσης, της ηλιακής και της υπεριώδους ακτινοβολίας, της ταχύτητας και της διεύθυνσης του ανέμου, καθώς και της βροχόπτωσης. Η συντήρηση και λειτουργία του παρακολουθούνται από ομάδα εθελοντών του φορέα μας και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, καθώς ο σταθμός έχει ενταχθεί στο πανελλαδικό δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών του ΜΕΤΕΟ. 

Στο πλαίσιο της κοινωφελούς του δραστηριότητας, ο φορέας μας , Ερευνητικό Κέντρο Άνδρου, έχει εξασφαλίσει την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στα δεδομένα καταγραφής του σταθμού, τα οποία είναι διαθέσιμα μέσω της ιστοσελίδας: https://penteli.meteo.gr/stations/andros-katakalaioi/ 

Παράλληλα, το Ερευνητικό Κέντρο Άνδρου με τη συμβολή του επιστημονικού συμβούλου Θανάση Αναστασίου, τον τελευταίο χρόνο προχωρά τον σχεδιασμό, λειτουργία με αυτοματισμούς και τοποθέτηση 2ου μετεωρολογικού σταθμού χαμηλότερου κόστους. Πρόκειται για ένα μοντέλο που με την μεθοδολογία σχεδιασμού, συναρμολόγησης και τοποθέτησης του, θα μπορεί να αξιοποιηθεί και για την τοποθέτηση περαιτέρω σταθμών στο μέλλον αλλά και από άλλους φορείς του νησιού μας. Ο σταθμός αυτός αναμένεται να τοποθετηθεί σύντομα στην έδρα του φορέα μας στον Άγιο Σπυρίδωνα.

Και οι δύο σταθμοί αναμένεται να λειτουργήσουν τόσο ως υποδομές διευκόλυνσης ερευνητικών εργασιών για την Άνδρο, όσο και ως εκπαιδευτική υποδομή για τα σχολεία του νησιού μας. 

Ευχαριστούμε θερμά για την σταθερή εθελοντική του συνδρομή τον επιστημονική μας σύμβουλο Θανάση Αναστασίου, και την πολύτιμη ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου της Αθήνας και του ΜΕΤΕΟ για τη σταθερή υποστήριξη και συνεργασία.